De geschiedenis van podcasting

Van radio op MP3 naar ruim 7 miljoen podcastluisteraars: de geschiedenis van de podcast.

Je kunt het je misschien niet voorstellen, maar de podcast bestaat al ruim 20 jaar! Toch heeft het medium in Nederland pas echt vleugels gekregen in de afgelopen zes jaar. Inmiddels kunnen we niet meer zonder de podcast en luisteren we iedere dag naar talloze verhalen en gesprekken.

Wat is een podcast eigenlijk?

Een podcast is een audioprogramma dat je luistert wanneer jíj wilt. Geen vaste uitzendtijd zoals bij radio, maar afleveringen die klaarstaan op platforms als Spotify, Apple Podcasts en YouTube. Je abonneert je op een programma en nieuwe afleveringen verschijnen vanzelf in je app, op je telefoon, in de auto of op de bank.

Dat on-demand karakter is meteen het grote verschil met radio: een podcast wacht op jou. Het kan een interview zijn, een verhalende serie, een nieuwsupdate van tien minuten of een gesprek van twee uur. En steeds vaker is er ook een videoversie, zodat je kunt kijken én luisteren.

Adam Curry

Voor het ontstaan van de podcast moeten we terug naar 2004. Het concept voor een nieuw audiomedium werd bedacht in... Nederland! Het komt van voormalig MTV-dj Adam Curry. Curry hield ervan om naar radio te luisteren, maar kon dit niet overal op zijn iPod. Daarom besloot Adam Curry om radioprogramma’s om te zetten als MP3, die hij overal kon luisteren. Het idee van Curry ontwikkelde verder en kwam uiteindelijk bij Apple-baas Steve Jobs terecht. Hij vond het een fantastisch idee en bouwde een podcast-directory in iTunes. De podcast was geboren.

Het woord zelf komt overigens niet van Curry: journalist Ben Hammersley plakte in 2004 in The Guardian de woorden “iPod” en “broadcasting” aan elkaar. Curry’s eigen programma Daily Source Code, gestart in de zomer van 2004, geldt als een van de allereerste podcasts ter wereld.

Start spreading the podcast

In de beginjaren liep men in Nederland nog niet warm voor deze nieuwe audiovorm. De podcast werd voornamelijk gebruikt door radio-dj’s, die een radioprogramma on demand gingen maken. In Amerika werd de podcast meer succesvol. Het aantal luisteraars en podcasts in Amerika groeide door de jaren heen gestaag door, tot 2014. In dat jaar verscheen de podcast Serial. De onderzoeksjournalistiekpodcast werd enorm populair in Amerika, waardoor de hele podcastwereld een boost kreeg. Na 2014 verdubbelde het aantal podcastluisteraars in Amerika in vijf jaar tijd: van 39 miljoen naar 90 miljoen.

Populariteit terug in Nederland

Mede door het succes van de podcast in Amerika, kwam de podcast weer terug naar het land van oorsprong. Volgens onderzoeksbureau Markt Effect groeide het aantal podcastluisteraars in Nederland in vier jaar tijd van 28% naar 46%. Ook het aantal podcastbedrijven groeide: in 2016 was Dag en Nacht Media het allereerste podcastbedrijf van Nederland. In 2021 stonden er al 606 podcastbedrijven ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.

Podcast luisteren anno nu

Hoe staat het er vandaag voor? De Podcast Monitor van onderzoeksbureau Markteffect (mei 2026) laat zien dat 55% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder regelmatig naar podcasts luistert: ruim 7 miljoen mensen. En ze luisteren steeds meer: gemiddeld 8,3 verschillende podcasts per maand, tegenover 4,6 een jaar eerder. Wie wekelijks luistert, doet dat gemiddeld 127 minuten per week.

Vooral onder jonge mensen is de podcast niet meer weg te denken: van de Nederlanders tussen de 18 en 35 luistert 79%. En luisteren wordt steeds vaker kíjken: veel podcasts verschijnen tegenwoordig ook als videopodcast op YouTube en Spotify.

Blijven groeien in de toekomst

Mooie ontwikkelingen binnen de podcastwereld, maar hoe ziet de toekomst eruit? Volgens Michael Petit, Marketingmanager van Markt Effect, is de podcast aangekomen in een nieuwe fase. “De verkenningsfase is nu voorbij. Mensen zijn selectiever geworden in hun luistergedrag, maar de populariteit blijft groot. De podcast kan inhoudelijk en als medium nog grote stappen zetten.”